© २०२३
बुद्धजन्मस्थल लुम्बिनीमा नोभेम्बर महिनामा मात्रै सवा दुईलाख पर्यटकको आगमनले पर्यटन व्यवसायीलाई हर्षित बनाएको छ । लुम्बिनी विकास कोषका अनुसार लुम्बिनी भ्रमण गर्ने पर्यटकमा १ लाख ६९ हजार ५७५ जना आन्तरिक पर्यटक र ३२ हजार ४३८ भारतीय तथा १८ हजार ५३९ तेस्रो मुलुकका पर्यटक छन । लुम्बिनीमा पछिल्लोसमय बौद्ध भिक्षु र गुरुहरूको विशेष चहलपहल छ । विशेषगरी अहिले भिक्षु र बुद्ध अनुयायीहरूको आगमनले लुम्बिनी शोभायमान वनेको छ । लुम्बिनीका होटल व्यवसायीले नोभेम्बरमा हजार बुद्ध मन्दिर पूजा र शाक्य मोन्लम पुजाको कारण चहलहपल बढेको बताउँदै यसै प्रकारको धार्मिक र सांस्कृतिक कार्यक्रम लुम्बिनीमा निरन्तर हुनुपर्ने माग गरेका छन् । लुम्बिनीमा धार्मिक गतिविधि भएमा यहाँको पर्यटकीय र आर्थिक गतिविधि बढ्ने देखिन्छ । लाखौं बौद्ध अनुयायीको आस्थाको केन्द्र लुम्बिनीमा धार्मिक गतिविधि बढ्दै गर्दा लुम्बिनीको पर्यटन व्यवसायमात्रै होइन, देशकै पर्यटन व्यवसायमा सकारात्मक प्रभाव पर्दछ । लुम्बिनीमा हालै मोन्लम पुजा भएको थियो । यो पुजा महायानी सम्प्रदायको ठूलो पूजा हो । १३ दिनसम्म लगातार चलेको पूजामा ४० भन्दा बढि देशका भिक्षु र बुद्ध अनुयायीहरू सहभागी भएका थिए । यसले लुम्बिनीमा पर्यटन क्षेत्रको प्रचार प्रसारमा ठूलो भूमिका खेलेको छ । यस्ता पूजा धेरै गर्न सकेमा लुम्बिनी र अन्य बुद्धस्थलको पर्यटन प्रवद्र्धनमा सघाउ पु¥याउने कुरामा बिमति छैन । लुम्बिनीमा मात्रै होइन, अहिले नेपालभरी नै विदेशी पर्यटक आगमन बढेको छ । पर्यटक आगमनले नेपालको अर्थतन्त्रलाई ठूलो राहत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ । यो नेपालका लागि अत्यन्त खुसीको कुरा हो । यसैगरी हरेक महिना पर्यटक बढ्ने हो भने यसले नेपालको अर्थतन्त्रमाथि उठाउन ठूलो भूमिका खेल्नेछ । नेपालका धार्मिक तथा ऐतिहासिक स्थलमा पर्यटक आगमनले स्थानीय जनताको आयआर्जनमा समेत ठूलो उत्साह बढाउने गर्दछ । अहिले हिमाल आरोहणको समय करिव करिव सकिन लागेको छ ।
त्यो अवस्थामा हिमाल आरोहणतर्फका पर्यटक लुम्बिनी आउने संभावना रहन्छ । लुम्बिनी विकास कोषले पर्यटक आकर्षित गर्ने नयाँ नयाँ योजना ल्याउने हो भने निश्चितरूपमा लुम्बिनीमा पर्यटक आगमन थामिनसक्नु हुन्छ तर विडम्वना लुम्बिनी विकास कोषले पर्यटक आकर्षित गर्ने टुर प्याकेज सहितका कार्यक्रम ल्याउन वेवास्ता गर्दै आएको छ । नेपालको पर्यटन बजारले कूल राष्ट्रिय गार्हस्थ्य उत्पादनमा १५ प्रतिशत बढीको योगदान दिन्छ । त्यो हिसावले पर्यटन क्षेत्र राष्ट्रिय आम्दानीको मुख्य स्रोत पनि हो । लुम्विनीसंगै देशका अन्य क्षेत्रमा रहेका पर्यटकीय गन्तब्यमा समेत अहिले पर्यटकको आगमन बढेको छ । त्यसबाट नीजि क्षेत्रपनि उत्साहित वनेको छ र विस्तारै पर्यटनसंगै अन्य क्षेत्रपनि आफ्नो गतिमा आउने आधार सिर्जना भैरहेको छ ।
पर्यटन क्षेत्रको चहलपहल बृद्धिमा सवैभन्दा महत्वपूर्ण हात नेपाल सरकारकै रहन्छ । नेपाल सरकारले पर्यटन क्षेत्रको श्रीबृद्धिका लागि नयाँ नयाँ योजना बनाउन ढिलाई गर्नुहुँदैन । देशको आर्थिक अवस्था सुधारमा पर्यटन क्षेत्रको योगदान महत्वपूर्ण रहेकोले सरकारले पर्यटन क्षेत्रलाई अघि बढाउने बिषयमा चासो दिनु जरुरी छ । अहिले जसरी लुम्विनीको पर्यटन क्षेत्रले आशा जगाएको छ, त्यो अवस्था सवैतिर हुनुपर्दछ भन्ने हो । पर्यटन क्षेत्रलाई चलायमान बनाउन सकेमा मात्रै देशको आर्थिक क्षेत्र माथि उठ्ने संभावना रहन्छ । तसर्थ सरकारले लुम्विनीसंगै नेपालको समग्र पर्यटन क्षेत्रलाई आकर्षित गर्न स्थानीय स्तरमै ठोस प्याकेज ल्याउनुपर्छ । लुम्बिनीमा अहिले भएको पुजामा जसरी ४० बढी देशका भिक्षु र बौद्धमार्गी आएका छन, त्यो वातावरण आगामी दिनमा पनि हुनुपर्दछ । त्यसका लागि लुम्बिनी विकास कोष र लुम्बिनीका पर्यटन व्यवसायीको ध्यान जाओस् ।