सामग्री खोज्नुहोस्

काठमाडौं। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी रास्वपाका सभापति रवि लामिछाने तीनदिने भ्रमणका लागि शुक्रबार पश्चिमी सीमा गड्डाचौकी हुँदै भारत प्रस्थान गरेका छन्। पत्नी निकितासहित भारत गएका लामिछानेले आफ्नो भ्रमणलाई राजनीतिक नभई व्यक्तिगत धार्मिक यात्रा बताएका छन्। काठमाडौंबाट विमानमार्फत कैलालीको धनगढी पुगेका लामिछानेले पत्रकारहरूसँग संक्षिप्त कुराकानी गर्दै कारागारमा रहँदा गरेको भाकल पूरा गर्न धार्मिक यात्रामा निस्किएको स्पष्ट पारे।

‘पहिलादेखि जाने भाकल पनि थियो। मेरो परिवार पनि आध्यात्मिक भएकाले म कारागारमा हुँदा नै गरेको भाकल पूरा गरौँ भन्ने हो,’ उनले भने। लामिछानेको भ्रमणका क्रममा भारतको उत्तराखण्डस्थित कैँची धाम र आसामको गुवाहाटीस्थित कामाख्या मन्दिरमा दर्शन तथा पूजाअर्चना गर्ने कार्यक्रम छ। गत १८ जेठमा रास्वपाको नेतृत्वमा सरकार बनेपछि भारतको राजकीय भ्रमण गरेका लामिछाने पाँच महिनापछि पुनः भारत गएपछि उनको यात्रालाई राजनीतिक वृत्तमा पनि चासोका साथ हेरिएको छ। यद्यपि, उनले भने यसलाई राजनीतिक गतिविधिसँग नजोड्न आग्रह गरेका छन्।

कैँची धाम नीम करोली बाबासँग जोडिएको आस्थाको केन्द्र

भारतको उत्तराखण्ड राज्यमा नैनीताल नजिक अवस्थित कैँची धाम प्रसिद्ध धार्मिक तथा आध्यात्मिक स्थल हो। यसको पहिचान आध्यात्मिक गुरु नीम करोली बाबा, जसलाई उनका अनुयायी महाराजजी पनि भन्छन्, सँग जोडिएको छ। नीम करोली बाबा हनुमानका भक्त तथा प्रेम, सेवा, करुणा र भक्तिलाई जीवनको आधार मान्ने आध्यात्मिक गुरुका रूपमा परिचित थिए। उनको वास्तविक नाम लक्ष्मण नारायण शर्मा थियो।

सन् १९६२ तिर यस क्षेत्रमा आश्रम निर्माणको पहल भएको थियो भने सन् १९६४ मा हनुमान मन्दिरको स्थापना गरिएको थियो। त्यसपछि कैँची धाम क्रमशः धार्मिक आस्थाको प्रमुख केन्द्रका रूपमा विकसित भयो। सन् १९७३ मा बाबाको निधन भए पनि उनका अनुयायीहरूको आस्था कायमै रह्यो। अहिले भारतसहित विभिन्न देशबाट भक्तजन यहाँ दर्शनका लागि पुग्ने गर्छन्।

कैँची धामको नाम यस क्षेत्रको भौगोलिक बनावटसँग जोडिएको मानिन्छ। पहाडी सडकका दुई घुम्ती कैंचीका पाताजस्तै एकअर्कालाई काट्ने स्वरूपमा देखिने भएकाले यस ठाउँको नाम ‘कैँची’ रहन गएको जनविश्वास छ। पहाड, हरियाली र खोलाको आसपास रहेको आश्रम धार्मिक वातावरणका साथै प्राकृतिक शान्तिका लागि पनि परिचित छ। भक्तजन यहाँ हनुमानको दर्शन गर्न, पूजा गर्न र आध्यात्मिक शान्तिको अनुभूति लिन पुग्ने गर्छन्।

स्टीभ जब्स र मार्क जुकरबर्गसँग जोडिएको चर्चा

कैँची धाम अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चर्चित हुनुको एउटा कारण प्रविधि क्षेत्रका चर्चित व्यक्तित्वसँग जोडिएको यसको इतिहास पनि हो। एप्पलका सहसंस्थापक स्टीभ जब्स सन् १९७४ मा भारत भ्रमणमा आएका थिए। उनी नीम करोली बाबालाई भेट्न चाहन्थे, तर त्यसअघि नै बाबाको निधन भइसकेको थियो। स्टीभ जब्सले फेसबुकका संस्थापक मार्क जुकरबर्गलाई पनि भारत भ्रमणका क्रममा कैँची धाम जान सुझाव दिएका थिए।

जुकरबर्ग सन् २००८ मा फेसबुकको प्रारम्भिक विकासक्रममा कम्पनी चुनौतीपूर्ण अवस्थाबाट गुज्रिरहेका बेला भारत आएका थिए। सन् २०१५ मा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँगको संवादमा उनले जब्सको सुझावमा भारतको एउटा मन्दिर भ्रमण गरेको प्रसंग सुनाएका थिए। यसरी कैँची धाम धार्मिक आस्थाको केन्द्र मात्र नभई विश्व प्रविधि क्षेत्रका चर्चित व्यक्तित्वसँग जोडिएको स्थलका रूपमा पनि परिचित भएको छ।

कामाख्या मन्दिर शक्तिपूजाको प्रसिद्ध तीर्थस्थल

लामिछानेको धार्मिक भ्रमणको अर्को गन्तव्य आसामको गुवाहाटीस्थित कामाख्या मन्दिर हो। नीलाचल पहाडमा अवस्थित यो मन्दिर हिन्दू धर्मको शक्तिपूजा परम्परामा विशेष महत्त्व राख्ने प्रसिद्ध शक्तिपीठमध्ये एक हो। देवी कामाख्याप्रति समर्पित यस मन्दिरको सम्बन्ध शाक्त तथा तान्त्रिक धार्मिक परम्परासँग जोडिएको छ। भारतका विभिन्न भागबाट श्रद्धालु यहाँ दर्शन र पूजाअर्चनाका लागि पुग्छन्। कामाख्या मन्दिरमा प्रत्येक वर्ष आयोजना हुने अम्बुबाची मेलाले पनि यस स्थललाई विशेष धार्मिक पहिचान दिएको छ। देवीको वार्षिक रजस्वला चक्रसँग जोडिएको धार्मिक मान्यताका कारण यो मेला शाक्त परम्परामा विशिष्ट मानिन्छ।

लामिछानेको यसपटकको भारत भ्रमणलाई उनले व्यक्तिगत धार्मिक यात्राका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। कारागारमा रहँदा गरेको भाकल पूरा गर्नु यात्राको उद्देश्य भएको उनको भनाइ छ। यद्यपि, रास्वपा सभापतिको हैसियतमा भएको उनको भारत भ्रमणले राजनीतिक वृत्तमा चासो उत्पन्न गरेको छ। भ्रमणका क्रममा कुनै राजनीतिक भेटघाट हुने वा नहुनेबारे उपलब्ध विवरणमा स्पष्ट जानकारी छैन। कैँची धाम र कामाख्या मन्दिर दुवै भारतका चर्चित धार्मिक स्थल हुन्। लामिछानेको यात्राले व्यक्तिगत आस्था र धार्मिक पर्यटनका दृष्टिले यी स्थलहरूलाई फेरि चर्चामा ल्याएको छ।