© 2026
काठमाडौं। त्रिपुरेश्वरमा गणेश नेपालीको आत्मदाह घटनापछि काठमाडौं महानगरपालिकाको नगर प्रहरीको कार्यशैली र त्यसमा तत्कालीन मेयर तथा वर्तमान प्रधानमन्त्री बालेन्द्र बालेन शाहको भूमिकाबारे पुनः बहस सुरु भएको छ। संसद्मा गृहमन्त्री सुधन गुरुङले गणेश नेपालीको मोटरसाइकलमा ‘ह्विल लक’ गर्ने काम ट्राफिक प्रहरीले नभई नगर प्रहरीले गरेको दाबी गर्दै महानगरपालिका र स्थानीय प्रशासनको भूमिकामाथि प्रश्न उठाएका छन्।
समाचारअनुसार २०७९ मा बालेन शाह काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयर निर्वाचित भएपछि नगर प्रहरीको नेतृत्व परिवर्तन गरिएको थियो। त्यसपछि नगर प्रहरी प्रमुखका रूपमा राजु पाण्डे आएपछि फुटपाथ अतिक्रमण हटाउने, सडक व्यापारीमाथि कारबाही गर्ने र सार्वजनिक स्थान व्यवस्थापनमा कडा नीति अपनाइएको उल्लेख गरिएको छ। यही अवधिमा सडक कलाकार एमजे तामाङलाई पक्राउ गरिएको, फुटपाथ व्यवसायीमाथि बल प्रयोग भएको तथा थापाथलीमा सुकुम्बासी बस्ती हटाउने क्रममा नगर प्रहरीको कार्यशैली विवादित बनेको घटनाहरू पनि समाचारमा समेटिएका छन्।
समाचारमा थापाथली घटनापछि नगर प्रहरीलाई दङ्गा नियन्त्रणसम्बन्धी सामग्री उपलब्ध गराइएको र २०८२ असारमा १६० नगर प्रहरीलाई दङ्गा नियन्त्रण तालिमसमेत दिइएको उल्लेख छ। यसलाई नगर प्रहरीलाई थप आक्रामक बनाउने कदमका रूपमा व्याख्या गरिएको छ। अभियन्ता रक्षा बमले गणेश नेपालीको आत्मदाह घटनालाई महानगरभित्र विकसित भएको कठोर र असंवेदनशील कार्यशैलीसँग जोड्दै नेतृत्वले कमजोर वर्गप्रति मानवीय दृष्टिकोण अपनाउन नसकेको आरोप लगाएकी छन्।
उनका अनुसार सडक व्यापारी, फुटपाथ व्यवसायी र सुकुम्बासीमाथि गरिएको कडा व्यवहारले यस्ता दुःखद घटना निम्तिन सक्ने अवस्था सिर्जना गरेको छ।यद्यपि, बालेन शाहकै कार्यकालमा जारी भएको महानगर प्रहरी ऐन, २०८० ले नगर प्रहरीलाई फुटपाथ अतिक्रमण हटाउने, पार्किङ व्यवस्थापन गर्ने, सार्वजनिक आवागमनमा बाधा पुर्याउने निर्माण सामग्री हटाउने तथा बजार व्यवस्थापन गर्ने स्पष्ट कानुनी अधिकार दिएको पनि समाचारमा उल्लेख गरिएको छ।
समाचारले नगर प्रहरीको कार्यशैली, कानुनी अधिकार र त्यसबारे उठेका आलोचना तथा विभिन्न पक्षका धारणा प्रस्तुत गरेको छ। यसमा समावेश आरोप र विश्लेषण सम्बन्धित व्यक्ति तथा अभियन्ताहरूका भनाइमा आधारित छन् भने ती विषयमा अन्तिम न्यायिक वा आधिकारिक निष्कर्ष सार्वजनिक भएको छैन।