© २०२३
बुटवल, ०५ माघ ।
सङ्घीय सरकारको स्वामित्वमा सुरु भएर करिब एक दशकदेखि अलपत्र परेको बेलबास–बेथरी सडक आयोजनाको निर्माण कार्य पुनः अघि बढ्ने भएको छ ।
सङ्घबाट लुम्बिनी प्रदेश सरकारमा आयोजना हस्तान्तरण भए पनि बजेट नआउँदा रोकिएको यो आयोजना अब १८ करोड रुपियाँ बजेट सुनिश्चित भएपछि अगाडि बढ्न लागेको हो ।
रुपन्देहीको उत्तरी क्षेत्र बुटवल उपमहानगरपालिकाको बेलबासदेखि दक्षिणतर्फ मायादेवी गाउँपालिकाको बेथरीसम्म फैलिएको २१ किलोमिटर लामो चार लेन सडक विस्तारका लागि २०७३ सालमा ठेक्का सम्झौता भई काम सुरु भएको थियो ।
तर, सङ्घीय सरकारले सुरु गरेको यो आयोजना बजेट अभाव, जग्गा विवाद र ठेकेदारको ढिलासुस्तीका कारण पटक–पटक अवरुद्ध हुँदै आएको थियो ।
सङ्घीय संरचना कार्यान्वयनसँगै सङ्घले सुरु गरेका मुख्य आयोजना प्रदेश सरकारमा हस्तान्तरण गरिए पनि आवश्यक बजेट नआउँदा बेलबास–बेथरी सडक अलपत्र परेको उदाहरण बनेको थियो । यस सडकलाई रुपन्देहीको ‘लाइफलाइन’ का रूपमा विकास गर्ने अवधारणाअनुसार उत्तर–दक्षिण जोड्ने डबल लेन सडक, बिचमा नहर तथा दुवैतर्फ आकर्षक सडक बत्ती जडान गर्ने योजना अघि सारिएको थियो ।
तत्कालीन अर्थमन्त्री विष्णुप्रसाद पौडेलको पहलमा नेपालकै नमुना सडकका रूपमा अगाडि बढाइएको यो आयोजनामा दुवैतर्फ रङ्गिन बत्ती, नहरमा पानी बढाएर राफ्टिङ वा बोटिङसमेत सञ्चालन गर्ने महत्त्वाकाङ्क्षी योजना समावेश गरिएको छ ।
तर, बिचबिचमा निर्माण रोकिँदा सडक लामो समयदेखि अधुरो अवस्थामा रहँदै आएको छ । लामो समयदेखि अलपत्र परेको यस सडक अन्तर्गत मोतीपुर क्षेत्रको निर्माण कार्य अब अघि बढ्ने भएको छ ।
सङ्घीय अर्थ मन्त्रालयबाट प्रदेश सरकारको दायित्व भुक्तानी प्रयोजनका लागि बजेट ‘पिएलएमबिआइएस’ प्रणालीमा प्रविष्ट भइसकेको लुम्बिनी प्रदेशका भौतिक पूर्वाधार तथा विकास मन्त्री भूमिश्वर ढकालले जानकारी दिए ।
मन्त्री ढकालका अनुसार सङ्घबाट प्रदेशमा बजेट आएपछि थप ठेक्का प्रक्रियामा जानु नपर्ने र यसअघि नै निर्माण थालेको बज्रगुरु–कान्छाराम जेभीलाई नै काम अघि बढाउने अख्तियारी दिइएको छ । उनले भने, “यो रुपन्देहीको गौरवको आयोजना हो ।
बजेट रोकिँदा समस्या आएको थियो । मुख्यमन्त्रीसहित धेरै पटक पहल गरेपछि अब काम अघि बढ्ने अवस्था बनेको छ ।” चार लेन सडक निर्माणका लागि तीन प्याकेजमा गरी दुई अर्ब ८० करोड रुपियाँमा ठेक्का सम्झौता भएको थियो ।
दक्षिणतर्फका दुई प्याकेजको काम सम्पन्न भइसके पनि उत्तरी खण्ड अझै पूरा हुन सकेको छैन । खास गरी बुटवल–बेतानी साढे आठ किलोमिटर सडक खण्डमा अझै करिब तीन किलोमिटर भाग कालोपत्रे हुन सकेको छैन ।
लुम्बिनी प्रदेश भौतिक पूर्वाधार तथा विकास मन्त्रालयका सूचना अधिकारी पुरुषोत्तम पौडेलका अनुसार जग्गा विवाद, बजेट अभाव र निर्माण कम्पनीको लापरबाहीका कारण आयोजना अत्यधिक ढिला भएको हो ।
ढिलाइका कारण सुरुमा अनुमान गरिएको लागत बढेर तीन अर्ब ५० करोड रुपियाँ पुगेको छ । यो सडक आयोजना सुरुमा डिभिजन सडक कार्यालय बुटवलमार्फत अघि बढाइएको थियो ।
पछि सङ्घीय प्रणाली लागू भएपछि प्रदेश सरकार मातहत हस्तान्तरण हुँदै कपिलवस्तु र हाल रुपन्देहीस्थित सडक पूर्वाधार विकास कार्यालयले जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएको छ ।
बुटवलबाट लुम्बिनी जान थप सहज र पर्यटकीय मार्गका रूपमा विकास गर्ने उद्देश्यले आर्थिक वर्ष २०७२÷७३ मा सुरु गरिएको बेलबास–बेथरी पर्यटन मार्ग तीन वर्षमै सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको थियो ।