सामग्री खोज्नुहोस्

काठमाडौं । एसियाली विकास बैंक एडीबीले मध्यपूर्वमा जारी द्वन्द्वका कारण नेपालजस्ता रेमिट्यान्समा निर्भर देशको अर्थतन्त्रमा गम्भीर संकट आउने जोखिम रहेको जनाएको छ। एडीबीले सार्वजनिक गरेको ‘एडीबी ब्रिफ्स ३८४ प्रतिवेदनले यस्तो चेतावनी दिएको हो।

प्रतिवेदनअनुसार नेपालको कुल गार्हस्थ उत्पादन जीडीपीको ८.१ प्रतिशत हिस्सा पश्चिम एसियाबाट आउने रेमिट्यान्सले ओगटेको छ, जुन एसियाली देशहरूमध्ये सबैभन्दा उच्च हो। मध्यपूर्वका देशमा आर्थिक गतिविधि कमजोर हुँदा त्यहाँ कार्यरत नेपाली श्रमिकको आम्दानी घट्ने र त्यसले नेपाल भित्रिने विदेशी मुद्रामा प्रत्यक्ष असर पार्ने उल्लेख गरिएको छ। द्वन्द्वका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य उच्चदरमा वृद्धि भएको छ। हाल ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य प्रतिब्यारेल १०० अमेरिकी डलरभन्दा माथि पुगेको छ। इन्धनमा पूर्ण रूपमा आयातमा निर्भर नेपालका लागि यसले महँगी बढाउने र ढुवानी खर्चमा समेत वृद्धि गर्ने देखिएको छ।

त्यस्तै, पश्चिम एसिया मल उत्पादनको प्रमुख क्षेत्र भएकाले द्वन्द्वका कारण युरिया र एमोनियाको आपूर्तिमा अवरोध आएको छ। जसका कारण विश्व बजारमा मलको मूल्य ४२ प्रतिशतभन्दा बढीले वृद्धि भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। यसले नेपालजस्तो कृषि प्रधान देशमा खेतीपातीको लागत बढाउने र खाद्यान्नको मूल्यमा थप चाप सिर्जना गर्ने देखिएको छ।ओमान तथा हर्मोज स्ट्रेट जस्ता महत्वपूर्ण व्यापारिक मार्गहरूमा अवरोध हुँदा ढुवानी र बीमा खर्च बढेको छ। यसले आयातमा आधारित नेपाली बजारमा वस्तुहरूको मूल्यवृद्धि हुने निश्चित देखिएको छ।

एडीबीले द्वन्द्व लम्बिएमा एसियाली विकासशील देशहरूको आर्थिक वृद्धिदर १.३ प्रतिशत बिन्दुले घट्ने र मुद्रास्फीति महँगी ३.२ प्रतिशत सम्मले बढ्ने प्रक्षेपण गरेको छ। दक्षिण एसियाली क्षेत्रमा मूल्यवृद्धि दर झनै उच्च हुने अनुमान गरिएको छ। यस क्षेत्रमा ४.९ प्रतिशत बिन्दूसम्मले मूल्यवृद्धिदर बढ्न सक्ने अनुमान छ । संकटको असर कम गर्न एडीबीले ऊर्जा अनुदानलाई लक्षित समूहमा सीमित गर्न, वैकल्पिक ऊर्जा स्रोतहरूको विकास गर्न तथा वैदेशिक मुद्रा सञ्चिति सावधानीपूर्वक व्यवस्थापन गर्न सरकारलाई सुझाव दिएको छ।

प्रतिवेदनले यस्तो अन्तर्राष्ट्रिय द्वन्द्वले नेपालजस्ता देशको आर्थिक स्थायित्वमा गम्भीर असर पार्न सक्ने चेतावनी दिएको छ।यदि चाह्यौ भने म यसलाई झन् छोटो, शीर्षक मात्र, वा परीक्षा लेख्ने शैलीमा पनि बनाइदिन्छु