सामग्री खोज्नुहोस्

रोल्पा  ।  दुर्गम पहाडी जिल्लाका नागरिकलाई विशेषज्ञ स्वास्थ्य सेवा लिन जिल्ला बाहिर जानुपर्ने बाध्यता अझै पूर्ण रूपमा हट्न नसके पनि पछिल्लो समय जिल्लामै उपचारका नयाँ–नयाँ सेवा विस्तार हुन थालेका छन् ।

यसै क्रममा रोल्पा अस्पताल, रेउघामा पहिलो पटक घुँडाको जोर्नीमा भएको गम्भीर सङ्क्रमणको सफल शल्यक्रिया गरिएको छ ।

रोल्पा नगरपालिका–२, रेउघामा रहेको रोल्पा अस्पतालमा घुँडाको जोर्नीमा सङ्क्रमण भएको बिरामीको आकस्मिक रूपमा जोर्नी खोलेर उपचार तथा सफा गर्ने शल्यक्रिया सफलतापूर्वक सम्पन्न गरिएको हो । चिकित्सकका अनुसार घुँडाको जोर्नीमा सङ्क्रमण भएर अत्यधिक सुन्निने, दुख्ने तथा हिँडडुल गर्न कठिन हुने अवस्थामा पुगेका बिरामीलाई समयमै उपचार नदिँदा सङ्क्रमण थप फैलिन सक्ने भएकाले तत्काल शल्यक्रिया गर्नुपर्ने अवस्था देखिएको थियो ।

अस्पतालमा उपचारका लागि आएका बिरामीको घुँडा अत्यधिक सुन्निएको र असह्य दुखाइ रहेको थियो । चिकित्सकको प्रारम्भिक परीक्षणपछि घुँडाको जोर्नीभित्र रहेको तरल पदार्थ निकालेर परीक्षण गरिएको थियो । परीक्षणका क्रममा सङ्क्रमणको सम्भावना देखिएपछि चिकित्सकको टोलीले थप ढिलाइ नगरी आकस्मिक शल्यक्रियामार्फत उपचार गर्ने निर्णय गरेको अस्पतालले जनाएको छ ।

बिरामीलाई शल्यक्रिया कक्षमा लगेर घुँडाको जोर्नी खोली त्यहाँ जम्मा भएको संक्रमित तरल पदार्थ तथा पिप निकालिएको थियो । त्यसपछि जोर्नीभित्र रहेका संक्रमित पदार्थ हटाउँदै आवश्यक रूपमा सफा गरिएको थियो । शल्यक्रियापछि बिरामीको अवस्था सामान्य रहेको अस्पतालले जनाएको छ ।

अस्पतालका अनुसार यो उपचार विधि रोल्पा अस्पतालमा पहिलो पटक प्रयोग गरिएको हो । जिल्लामै पहिलो पटक घुँडाको जोर्नी खोलेर सङ्क्रमण हटाउने आकस्मिक शल्यक्रिया सफलतापूर्वक सम्पन्न हुनु स्थानीय स्वास्थ्य सेवाको विकासका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण उपलब्धि भएको अस्पतालको भनाइ छ ।

यसबाट जटिल अवस्थाका बिरामीलाई समेत सम्भव भएसम्म जिल्लामै आवश्यक उपचार उपलब्ध गराउने अस्पतालको क्षमता विस्तार हुँदै गएको देखिएको छ ।

रोल्पा अस्पताल, रेउघाका कार्यालय प्रमुख डा। सुरज पोखरेलले अस्पतालमा उपलब्ध जनशक्ति, उपकरण र प्राविधिक क्षमताको क्रमिक विकाससँगै नयाँ तथा जटिल प्रकृतिका उपचार सेवा जिल्लामै उपलब्ध गराउने प्रयास भइरहेको बताए । उनले घुँडाको जोर्नीमा भएको सङ्क्रमणको आकस्मिक शल्यक्रिया अस्पतालमा पहिलो पटक सफलतापूर्वक सम्पन्न हुनु महत्त्वपूर्ण उपलब्धि भएको बताए ।

“जिल्लाका नागरिकलाई सामान्यदेखि जटिल अवस्थासम्मका उपचारका लागि सकेसम्म बाहिर जानुपर्ने अवस्था नआओस् भन्ने हाम्रो उद्देश्य हो । त्यसका लागि अस्पतालको सेवा, जनशक्ति र उपचार क्षमतालाई क्रमशः विस्तार गर्दै लगेका छौँ,” उनले बताए ।

उनले बिरामीको अवस्था गम्भीर बन्दै गएको अवस्थामा समयमै पहिचान गरी उपचार गर्न सके जटिलता कम गर्न सकिने बताए । जिल्लामा उपलब्ध स्वास्थ्य सेवाको स्तर वृद्धि हुँदै जाँदा स्थानीय नागरिकले आफ्नै ठाउँमा विशेषज्ञ तथा आकस्मिक उपचार पाउने वातावरण बन्दै गएको उनको भनाइ छ ।

यस उपचारमा डा। प्रदीप चालिसे, डा। अमित अधिकारी, बेहोस पार्ने उपचारमा सहयोगी बालकुमारी तथा शल्यक्रिया कक्षकी परिचारिका सरस्वती घर्तीमगरलगायत स्वास्थ्यकर्मीको टोली संलग्न रहेको अस्पतालले जनाएको छ । चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीको समन्वय र सक्रियताका कारण शल्यक्रिया सफल भएको अस्पतालको भनाइ छ ।

रोल्पा अस्पतालका सूचना अधिकारी कुलबहादुर डाँगीले विगतको तुलनामा पछिल्लो समय अस्पतालमा उपचारका सेवा क्रमशः विस्तार हुँदै गएको बताए । उनले जिल्लाका नागरिकलाई आधारभूत स्वास्थ्य सेवासँगै आवश्यकताअनुसार जटिल उपचारसमेत उपलब्ध गराउने दिशामा अस्पताल अगाडि बढिरहेको बताए ।

“विगतको समयमा भन्दा अहिले अस्पतालमा विस्तारै विभिन्न सेवा थपिँदै गएका छन् । नयाँ उपचार सेवा सञ्चालनमा आउन थालेका छन् । यसले जिल्लाका नागरिकलाई स्वास्थ्य उपचारका लागि बाहिरी जिल्लामा जानुपर्ने अवस्थालाई केही हदसम्म कम गर्न सहयोग पुगेको छ,” उनले बताए ।

उनले अस्पतालमा नयाँ उपचार सेवा सञ्चालन हुनुका साथै स्वास्थ्यकर्मीको क्षमता र अनुभवसमेत बढ्दै गएकाले आगामी दिनमा थप सेवा विस्तार गर्न सकिने बताए । स्थानीय तहमा रहेको अस्पतालले नागरिकको स्वास्थ्य आवश्यकतालाई प्राथमिकतामा राखेर सेवा विस्तार गर्दै जानुपर्ने भएकाले त्यस दिशामा अस्पताल निरन्तर अघि बढिरहेको उनको भनाइ छ ।

घुँडाको जोर्नीमा हुने संक्रमणलाई चिकित्सकीय रूपमा गम्भीर अवस्थाका रूपमा लिइन्छ । यस्तो सङ्क्रमण समयमा पहिचान भएर उपचार नभएमा जोर्नीमा थप क्षति पुग्न सक्ने तथा सङ्क्रमण शरीरका अन्य भागमा समेत फैलिन सक्ने चिकित्सकहरू बताउँछन् । त्यसैले घुँडा असामान्य रूपमा सुन्निने, अत्यधिक दुख्ने, चलाउन कठिन हुने वा ज्वरो आउनेजस्ता लक्षण देखिएमा तत्काल स्वास्थ्य संस्थामा परीक्षण गराउन आवश्यक हुन्छ ।

रोल्पा जस्तो भौगोलिक रूपमा विकट जिल्लामा जटिल प्रकृतिका बिरामीलाई समयमै उपचार उपलब्ध गराउनु चुनौतीपूर्ण मानिन्छ । विगतमा जिल्लामा आवश्यक उपचार सेवा उपलब्ध नभएका कारण कतिपय बिरामीलाई दाङ, नेपालगन्ज, बुटवल, काठमाडौँलगायतका स्थानमा उपचारका लागि लैजानुपर्ने अवस्था थियो । तर जिल्लामै अस्पतालको सेवा विस्तार हुँदै जाँदा यस्तो बाध्यता क्रमशः घट्दै गएको स्वास्थ्य क्षेत्रका जानकारहरूको भनाइ छ ।

रोल्पा अस्पतालमा भएको यो शल्यक्रियाले जिल्लाको स्वास्थ्य सेवा विस्तारमा अर्को महत्त्वपूर्ण खुड्किलो थपिएको अस्पताल प्रशासनको विश्वास छ । आकस्मिक अवस्थामा रहेका बिरामीलाई समयमै उपचार उपलब्ध गराउन सक्ने क्षमता विकास हुनुका साथै आवश्यक शल्यक्रिया जिल्लामै सम्भव हुनु स्थानीय नागरिकका लागि समेत राहतको विषय बनेको छ ।

अस्पताल प्रशासनले आगामी दिनमा पनि उपलब्ध स्रोतसाधन र जनशक्तिको अधिकतम उपयोग गर्दै नागरिकलाई गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउने जनाएको छ ।

अस्पतालमा नयाँ सेवा थपिँदै जाँदा स्थानीय नागरिकको स्वास्थ्य उपचारमा पहुँच बढ्ने र उपचारका लागि बाहिरी जिल्ला जानुपर्ने अवस्थासमेत क्रमशः कम हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

रोल्पा अस्पतालमा पहिलो पटक घुँडाको जोर्नीमा भएको सङ्क्रमणको आकस्मिक शल्यक्रिया सफल हुनु जिल्लाको स्वास्थ्य सेवाको क्षेत्रमा सकारात्मक उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ । यसले आवश्यक पूर्वाधार, दक्ष जनशक्ति र स्वास्थ्यकर्मीको सक्रियता भएमा जटिल प्रकृतिका उपचारसमेत स्थानीय स्तरमै सम्भव बनाउन सकिने देखाएको छ ।