सामग्री खोज्नुहोस्

काठमाडौँ । इरानका राष्ट्रपति मसउद पेझेश्कियनले आफ्नो देशको ब्यालेस्टिक मिसाइल कार्यक्रमलाई राष्ट्रिय सुरक्षाको आधारस्तम्भको रूपमा व्याख्या गर्दै यसबारे कुनै पनि प्रकारको सम्झौता वा वार्ता नहुने स्पष्ट सन्देश दिएका छन्।

पाकिस्तान भ्रमणका क्रममा बोल्दै राष्ट्रपति पेझेश्कियनले इरानसँग हाल रहेको मिसाइल क्षमता नभएको भए इजरायल र संयुक्त राज्य अमेरिकाले गाजामा जस्तै इरानमाथि पनि विनाशकारी आक्रमण गर्न सक्ने दाबी गरे।

“हाम्रो रक्षा गर्न मिसाइलहरू नभएको भए इजरायल र अमेरिकाले गाजामा जस्तै इरानमाथि पनि दया नगरी हमला गर्थे,” उनले भनेका छन्। उनले इरानको मिसाइल कार्यक्रम पूर्ण रूपमा प्रतिरक्षात्मक उद्देश्यका लागि विकसित गरिएको दाबी गर्दै यस विषयमा कुनै पनि परिस्थितिमा वार्ता नगर्ने बताए।

इरानमाथि लामो समयदेखि अमेरिका तथा पश्चिमी मुलुकहरूले यसको मिसाइल कार्यक्रम र परमाणु गतिविधिमाथि नियन्त्रणको माग गर्दै आएका छन्। तर तेहरानले आफ्नो रक्षा क्षमतामाथि बाह्य हस्तक्षेप स्वीकार्य नहुने अडान दोहोर्‍याउँदै आएको छ।

पेझेश्कियनले पछिल्ला वर्षहरूमा अन्तर्राष्ट्रिय दबाब, प्रतिबन्ध र क्षेत्रीय सुरक्षा चुनौतीहरूका बीच इरानले आफ्नो मिसाइल कार्यक्रमलाई “आवश्यक प्रतिरक्षात्मक छाता” का रूपमा विकास गरेको उल्लेख गरे। उनका अनुसार राष्ट्रिय सुरक्षासँग जोडिएको विषयमा कुनै सम्झौता सम्भव छैन।

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार पेझेश्कियनको यो अभिव्यक्तिले इरानको नयाँ नेतृत्वले पनि पूर्ववर्ती सरकारहरूको सुरक्षा नीतिलाई निरन्तरता दिने संकेत गरेको छ। विशेषगरी गाजामा जारी युद्ध र मानवीय संकटको उदाहरण प्रस्तुत गर्दै उनले इजरायल र अमेरिकाप्रति इरानको अविश्वासलाई थप स्पष्ट रूपमा अभिव्यक्त गरेका छन्।

मध्यपूर्वको शक्ति सन्तुलनमा इरानको मिसाइल कार्यक्रमलाई महत्वपूर्ण कारक मानिन्छ। इजरायल तथा खाडी क्षेत्रका केही देशहरूले यसलाई सुरक्षा चुनौतीका रूपमा हेर्ने गरेका छन् भने इरानले यसलाई आफ्नो सार्वभौमिकता र भौगोलिक अखण्डता जोगाउने न्यूनतम प्रतिरक्षात्मक आवश्यकता भएको बताउँदै आएको छ।

पेझेश्कियनको पछिल्लो अभिव्यक्तिले निकट भविष्यमा इरानको मिसाइल कार्यक्रमबारे हुने कुनै पनि अन्तर्राष्ट्रिय वार्ताको सम्भावना झनै कमजोर बनाएको विश्लेषण गरिएको छ। साथै, यसले इजरायल–इरान तनाव र अमेरिकासँगको जटिल सम्बन्धमा नयाँ बहसको सुरुआत गर्ने देखिएको छ।