खोज

सिद्धबाबा सुरुङ मार्ग निर्माणको क्रममा निर्माण पक्षले निर्धारित समयभित्रै काम सम्पन्न गर्न नसक्ने भन्दै निर्माणको समय दुई वर्ष थप गर्न सरकारमाथि दबाब बढाएको छ ।

केही दिनअघि सिद्धबाबा सुरुङ मार्ग निर्माणको काम अवलोकन गर्न आएका भूतपूर्व भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्री कुलमान घिसिङले दुई वर्ष म्याद थपको प्रस्ताव निर्माण पक्षबाट गरिएको सूचना चुहाएका थिए ।

निर्धारित मितिमै सुरुङ निर्माणको काम सम्पन्न गर्ने यसअघिको प्रतिविद्धताबाट निर्माण कम्पनी पछि हटेको छ । अबको करिब एक वर्षभित्रै निर्माणको काम सम्पन्न गरि सञ्चालन हुने अपेक्षा गरिएको यो मृत्यु मार्ग निर्माणमा ढिलाइ हुनु चिन्ताको कुरा हो ।

गत वर्ष नै सिद्धवावा क्षेत्रमा सुरुङ मार्ग निर्माणले ‘ब्रेक थ्रु’ गरिसकेको छ । अहिलेसम्म ६५ प्रतिशत काम सम्पन्न भैसकेको छ । तर, निर्माणको सुरुवातमा जुन उत्साह थियो, समय वित्दैगर्दा आलस्यता आउनु आयोजनाको म्याद थप गर्ने योजना हो भन्दा अत्युक्ति हुँदैन ।

सिद्धबाबा सुरुङ मार्ग छिचोलिन अब ८ मिटर मात्रै बाँकी रहेको छ । सिद्धबाबा सुरुङ मार्ग योजनाका अनुसार उत्तर तर्फबाट ४७७ मिटर र दक्षिणबाट ६०४ मिटर खनिएको छ । सुरुङ मार्गमा दुई वटा बाइपास यसअघि नै ‘ब्रेक थ्रु’ भएका छन् ।

अव यो सडकमा अर्को वर्ष ठिक यही बेलामा सवारी साधन सञ्चालन गर्न सकिने सम्भावनामाथि ब्रेक लागेको छ । निर्माण कम्पनीले रुख कटान, लगायत सुरुङभित्रको प्राविधिक काममा ढिलाइ हुने हुँदा समय लम्बिने दाबी गरेको छ ।

सुरुमा निर्माण कम्पनी चाईना स्टेट इञ्जिनियरिङ कर्पोरेशनले यो सुरुङ मार्ग निर्माण निर्धारित समयभन्दा अघि नै सम्पन्न गर्ने बाचा गरेको थियो तर त्यो बाचाबाट अहिले आफू पछि हटेको छ । बुटवल नारायणगढ सडक आयोजनाको निर्माण पनि यही कम्पनीले गरेको छ ।

तसर्थ त्यहाँ जस्तै गरि यहाँपनि म्याद थप गरेर आयोजनाको समय लम्ब्याउने र लागत बढाउने खेलमा लागेको छ । यदि यो प्रयास हो भने त्यो सरासर गलत छ । बुटवलदेखि पाल्पा, गुल्मी, स्याङजा, बाग्लुङ र पोखरासम्म जाने सवारीका साधनको मूख्य गन्तब्य यही सिद्धवावाको जोखिमयुक्त सडक नै भैरहेको अवस्थामा बढ्दो मानवीय क्षति कम गर्न सुरुङ मार्गले ठूलो भूमिका खेल्ने छ भन्ने विश्वास गरिएको छ ।

तर पछिल्लोसमय आएको समाचारले चिन्ता थपिएको छ । दैनिक हजारौं सवारीका साधन गुड्ने यो क्षेत्रमा अहिलेसम्म पहिरोकै कारण सयौं मानिसले ज्यान गुमाएका छन् । त्यही भएर यहाँ सुरुङको आवश्यकता परेको हो । बर्षामा यो सडक क्षेत्र त्यसैपनि अति जोखिममा छ ।

अझैपनि बर्षेनी यो सडकमा मानवीय क्षति हुने क्रम रोकिएको छैन् । यसबाट यात्रुलाई सास्ती मात्र नभई समयको बर्बादी भइरहेको छ । यो सुरुङ मार्ग निर्माणको काम सुरु भएपछि आम जनताले खुसीको अनुभूति गरेका थिए ।

अव सुरुङ सञ्चालन हुने वातावरणले विशेषगरी सवारी साधनहरूलाई बुटवलदेखि पहाडी जिल्ला जान र आउन सहज हुने विश्वास गरिएको छ । यद्यपि एकदिन सुरुङ मार्ग निर्माण सम्पन्न हुनेछ । तर, निर्माणमा हुने ढिलाइ यो क्षेत्रमा थप मानवीय क्षति हुने चिन्ता पनि उत्तिकै छ ।

सुरुङ मार्ग निर्माणको काम तीन वर्षभित्रमा सम्पन्न हुने आशा गरिएको थियो । नेपालमा निर्धारित मितिमा कुनैपनि आयोजना सम्पन्न भएको उदाहरण धेरै छैन । तरपनि यो सुरुङ मार्ग निर्माण निर्धारित मितिमै सम्पन्न भएर सञ्चालनमा आउने आशा गरिएको हो ।

त्यो विश्वास निर्माण कम्पनीले दिलाएको थियो तर विभिन्न कारण देखाएर यसलाई लम्ब्याउने खेल सुरु भएको छ । यस्तो काम नहोस् । वर्षौंदेखि भोगिरहेको पहिरोको जोखिम र सास्तीबाट चाँडै मुक्ति पाउने यस क्षेत्रका जनताको अपेक्षामाथि तुषारापात हुनुहुँदैन ।

यो सुरुङ मार्गले बुटवलमात्र होइन समग्र काठमाण्डौं पश्चिमको तथा लुम्विनी प्रदेश वरिपरिको सामाजिक र आर्थिक पक्षमा निकै सकारात्मक प्रभाव पार्ने सम्भावना उजागर गरेको छ ।

जसरी यसको समय अघि नै ब्रेक थु्र भएको थियो, सोही रफ्तारमा काम अघि बढाऊ ।