सामग्री खोज्नुहोस्

 लुम्बिनी। नेपालको राजनीतिक वृत्तमा पछिल्ला दिनहरूमा सरकारका गतिविधिभन्दा प्रतिपक्षी दलभित्र विकसित भइरहेका घटनाक्रम बढी चर्चाको विषय बनेका छन्। प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसभित्र नेतृत्व र शक्ति सन्तुलनको बहस तीव्र बन्दै गएको छ भने विभाजित कम्युनिष्ट वामशक्तिहरूबीच संवाद र सहकार्यको सम्भावनाले पनि राजनीतिक तरंग सिर्जना गरेको छ। यी दुवै घटनाक्रमलाई आगामी राजनीतिक समीकरणसँग जोडेर हेरिन थालेको छ।

कांग्रेसभित्रको विभाजन र बढ्दो शक्ति संघर्ष

नेपाली कांग्रेसभित्र पार्टी नेतृत्व र भावी रणनीतिलाई लिएर मतभेद बढ्दै गएको चर्चा छ। पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवा र महामन्त्री गगनकुमार थापा निकट समूहबीच छुट्टाछुट्टै बैठक, समानान्तर छलफल तथा सार्वजनिक अभिव्यक्तिले पार्टीभित्र दुई स्पष्ट शक्ति केन्द्र सक्रिय देखिएको राजनीतिक वृत्तको बुझाइ छ। पछिल्ला केही सातादेखि दुवै पक्षले अलग–अलग कार्यक्रम र परामर्श बैठकलाई तीव्रता दिएका छन्। यसले पार्टीभित्र नेतृत्वको भावी दिशा, संगठन विस्तार, सरकारप्रतिको भूमिका र आगामी महाधिवेशनको तयारीलाई केन्द्रमा राखेर आन्तरिक प्रतिस्पर्धा बढिरहेको संकेत दिएको छ।

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार कांग्रेसभित्र देखिएको अवस्था सामान्य गुटगत प्रतिस्पर्धामा मात्र सीमित छैन। यो पुरानो पुस्ताको नेतृत्व शैली र नयाँ पुस्ताले अघि सारेको राजनीतिक दृष्टिकोणबीचको प्रतिस्पर्धा पनि हो। आगामी महाधिवेशन नजिकिँदै जाँदा नेतृत्वको दौड अझ तीव्र हुने र त्यसको प्रभाव पार्टीको संगठनदेखि राष्ट्रिय राजनीतिसम्म पर्ने आकलन गरिएको छ।

वाम राजनीतिमा फेरि सहकार्यको बहस

यता विभाजित वाम शक्तिहरूबीच पनि संवाद र सहकार्यको चर्चा पुनः चुलिएको छ। जननेता मदन भण्डारीको जन्मजयन्तीका अवसरमा आयोजित कार्यक्रममा विभिन्न वाम दलका नेताहरूले साझा उद्देश्य, वैचारिक एकता र सहकार्यको आवश्यकता रहेको बताएका थिए। उक्त कार्यक्रममा व्यक्त धारणाले तत्काल वाम एकताको औपचारिक प्रक्रिया सुरु भएको पुष्टि नगरे पनि भविष्यमा सहकार्यको सम्भावना जीवित रहेको संकेत दिएको छ।

यसैबीच पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको नाम पनि वाम शक्तिहरूबीच संवादको सम्भावित सेतुका रूपमा चर्चामा आएको छ। यद्यपि वाम दलहरूबीच एकता वा औपचारिक गठबन्धनबारे कुनै निर्णय वा घोषणा भएको छैन। त्यसैले हाल देखिएका गतिविधिलाई राजनीतिक संवाद र सम्भावित सहकार्यको प्रारम्भिक संकेतका रूपमा लिनुकिन्छ ।

आगामी राजनीतिक समीकरणमा प्रभाव

कांग्रेसभित्रको शक्ति संघर्ष र वाम दलहरूबीचको संवाद दुवैले आगामी राजनीतिक समीकरणमा प्रभाव पार्न सक्छन्। कांग्रेसभित्रको नेतृत्व प्रतिस्पर्धाले पार्टीको संगठनात्मक संरचना, सरकारप्रतिको रणनीति र निर्वाचन तयारीमा असर पार्न सक्ने देखिन्छ। त्यस्तै वाम दलहरूबीच सहकार्य अघि बढेमा आगामी चुनावी समीकरणमा नयाँ ध्रुवीकरणको सम्भावना पनि रहन सक्छ।

अझै औपचारिक निर्णयको प्रतीक्षा

यद्यपि हाल भइरहेका अधिकांश चर्चा राजनीतिक गतिविधि, नेताहरूका अभिव्यक्ति र विश्लेषणमा आधारित छन्। कांग्रेसभित्र नेतृत्व परिवर्तन वा वाम एकताबारे कुनै औपचारिक निर्णय सार्वजनिक भएको छैन। त्यसैले यी विषयलाई अहिले नै निश्चित राजनीतिक निष्कर्षका रूपमा होइन, विकसित हुँदै गएको राजनीतिक घटनाक्रमका रूपमा बुझ्नुपर्ने देखिन्छ।

आगामी दिनमा दलहरूले लिने औपचारिक निर्णय, महाधिवेशनको तयारी, सम्भावित सहकार्य र राष्ट्रिय राजनीतिमा विकसित हुने नयाँ घटनाक्रमले नेपालको राजनीतिक दिशा र शक्ति सन्तुलन कता मोडिन्छ भन्ने स्पष्ट पार्नेछ। हालका लागि भने प्रतिपक्षी दलभित्रको शक्ति संघर्ष र सहकार्यको बहस नै नेपाली राजनीतिको प्रमुख एजेन्डाका रूपमा स्थापित भएको छ।