खोज

नेपालगञ्ज, २४ मंसिर ।

साईनिङ्ग अस्पताल आईएनएफ बाँकेले एक वर्षमा १७४ जना नयाँ कुष्ठरोगी पहिचान गरेको छ । पश्चिम नेपालको एक मात्र कुष्ठ रोग रेफरल सेन्टरका रुपमा रहेको यस अस्पतालले आर्थिक वर्ष २०८१÷०८२ मा समुदाय स्तरमा छाला तथा कुष्ठ रोग पहिचान शिविर र अस्पतालमा गरिएको परीक्षणमार्फत नयाँ रोगीहरू पत्ता लगाएको हो ।

आईएनएफ बाँकेको सामाजिक परीक्षण तथा जिल्ला परियोजना सल्लाहकार समितिको मंगलबार बसेको बैठकमा वार्षिक प्रगति प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्दै अस्पतालका प्रमुख मंगल चौधरीले सबैभन्दा धेरै बाँकेका ७१ जना नयाँ कुष्ठरोगी फेला परेको जानकारी दिए ।

त्यसपछि बर्दियाका ४२, भारतका ३०, सुर्खेतका ५, दैलेखका ३, जाजरकोटका ४, दाङका ५, सल्यान र प्युठानका २÷२, रुकुमका ३, र सुदूरपश्चिमका ६ गरी कुल १७४ जना नयाँ कुष्ठरोगी पहिचान भएको र उनीहरूलाई नजिकको स्वास्थ्य केन्द्रमा उपचारका लागि रेफर गरिएको उनले बताए । अस्पतालमा उपचाररत कुष्ठरोगका विरामीहरूको समयमा अपाङ्गता पहिचान, रोकथाम र उपचारका लागि नियमित रूपमा नशाको कार्यक्षमता परीक्षण गरिँदै आएको छ ।

प्रमुख चौधरीका अनुसार अस्पतालले १,६६९ पटक नशाको कार्यक्षमता परीक्षण गरेको थियो । त्यस्तै ८१ जना बिरामीलाई भौतिक थेरापी, ३७ जनालाई स्वयं–हेरचाह तालिम, तथा १८८ जनालाई नरम खालको जुत्ता निशुल्क वितरण गरिएको उनले जानकारी दिए । कुष्ठरोगी बिरामीको सम्पर्कमा रहेका परिवार तथा छिमेकी ७६ जनाको घरमै गएर परीक्षण गर्दा २,४४२ जना लाभग्राही परीक्षणमा सहभागी भएका थिए ।

स्वास्थ्य सेवाबाट वञ्चित तथा दूरदराजका समुदायलाई लक्षित गर्दै बाँकेका १३ स्थानमा गरिएको छाला तथा कुष्ठ रोग परीक्षण शिविरबाट १६ जना नयाँ कुष्ठरोगी पत्ता लागेको अस्पतालले जनाएको छ । बाँके भारत–सिमा नजिक भएकाले बाँके र बर्दिया उच्च जोखिम क्षेत्र भएको उल्लेख गर्दै अस्पतालले स्थानीय एफएम रेडियोमार्फत नेपाली तथा विभिन्न समुदायको मातृभाषामा निरन्तर सचेतनामूलक सूचना प्रसारण गरिरहेको प्रमुख चौधरीले बताए ।

त्यसैगरी समुदायका धामी–झाँक्री, बरघर, आमा समूह, शिक्षक, विद्यार्थी, राजनीतिक दलका प्रतिनिधि लगायतलाई पनि कुष्ठरोगबारे अभिमुखीकरण गरिँदै आएको छ । अस्पतालले कुष्ठरोगसम्बन्धी सबै उपचार सेवा— विरामी परीक्षण, प्रयोगशाला जाँच, औषधि, बेड भर्ना, खाना, सहयोगी सेवा— पूर्णरूपमा निशुल्क प्रदान गर्दै आएको छ । गरिब तथा विपन्न सेवाग्राहीलाई अस्पतालको गरिब सहायता कोषबाट अतिरिक्त उपचार सहजीकरण पनि गरिँदै आएको प्रमुख चौधरीले स्पष्ट पारे । उनका अनुसार, “एकल पक्षले मात्र चाहेर नेपालमा कुष्ठरोग निवारण सम्भव छैन ।”

नेपाल सरकारले गर्नुपर्ने धेरै दायित्व साइनिङ्ग अस्पतालले पूरा गरिरहेको र अब स्थानीय सरकारको हातेमालो अपरिहार्य भएको पनि बैठकमा जोर दिइएको थियो । कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै खजुरा गाउँपालिकाका अध्यक्ष डम्बर बिकले आफ्ना ८ वटै वडामा पालिकाको बजेटबाट कुष्ठरोग परीक्षण शिविर सञ्चालन गर्ने प्रतिवद्धता जनाए ।

जानकी गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत परशुराम उपाध्यायले साइनिङ्ग अस्पतालले स्थानीय सरकारसँगको अपेक्षा स्पष्ट रूपमा राखे सहकार्य अझ सहज हुने सुझाव दिए । जिल्ला समन्वय समिति बाँकेका प्रमुख ज्ञानेन्द्र चौधरीले बाँकेलाई कुष्ठरोगमुक्त बनाउन सबै स्थानीय तहसँग समन्वयकारी भूमिका खेल्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरे ।