खोज

पाल्पा । 

पाल्पा जिल्लामा मधुमेह र उच्च रक्तचापजस्ता दीर्घरोगको समस्या दिनप्रतिदिन गम्भीर बन्दै गएको छ। यी रोगका कारण मानिसहरूमा मानसिक तनाव, चिडचिडोपन, थकान, यौन दुर्वलता जस्ता असरहरू बढ्दै गएका छन्, जसको सीधा प्रभाव पारिवारिक जीवनमा परिरहेको छ। कतिपय अवस्थामा त यस्ता समस्या सम्बन्ध विच्छेदसम्म पुगेका छन्।

रिब्दीकोट गाउँपालिका कुसुमखोलाकी ४० वर्षीया कमला खनालले विगत चार वर्षदेखि समय–समयमा शरीर तातो हुने, रिस उठ्ने र शरीर भारी हुने समस्या भोगिरहेकी थिइन्। यिनै लक्षणका कारण श्रीमान–श्रीमतीको सम्बन्धमा खटपट सुरु भयो। जब उनीहरू बुटवलको मनोचिकित्सककहाँ पुगे, तब मात्र रजोनिवृत्तिको प्रभावका कारण यस्तो समस्या आएको थाहा पाए।

वगनासकाली गाउँपालिकाकी विमला गैरेले पनि यस्तै अनुभव सुनाइन्। ४० वर्ष पार गरेकी गैरे दुई सन्तानकी आमा हुन् र मधुमेहकी दीर्घ रोगी हुन्। दिनभरीको घरायसी काम र साना बच्चाको जिम्मेवारी सम्हाल्दै जाँदा उनीमा पनि चिडचिडोपन र थकानको लक्षण देखा पर्‍यो। मानसिक तनाव बढेपछि दाम्पत्य सम्बन्धमा दरार आयो।

रामपुर नगरपालिकाका ५२ वर्षीय राजु खनाल सात वर्षदेखि मधुमेह र उच्च रक्तचापका कारण औषधि सेवन गरिरहेछन्। यौन क्षमता घटेपछि श्रीमतीसँगको सम्बन्धमा खटपट सुरु भयो। उनले स्वीकार गरे कि शारीरिक कमजोरीका कारण श्रीमतीको यौन चाहना पूरा गर्न नसक्दा उनीहरूबीच दूरी बढ्यो।

पूर्वखोला गाउँपालिकाका ५४ वर्षीय खुमबहादुर राना वैदेशिक रोजगारीबाट फर्केपछि मधुमेहको चपेटामा परे। औषधि सेवन गर्दै जाँदा यौन दुर्वलता गहिरिँदै गयो। अन्ततः श्रीमतीले सम्बन्धविच्छेद गर्दै पुनः विवाह गरिन्।

यस्ता घटना महिलामाझ पनि सामान्य हुँदै गएका छन्। माथागढी गाउँपालिकाकी कल्पना शारु १० वर्षदेखि मधुमेहको औषधि सेवन गर्दै आएकी छन्। उनी बताउँछिन्, मधुमेहका कारण आफूमै यौन इच्छा घटेको महसुस हुन थाल्यो। श्रीमानको आवश्यकता पूरा गर्न नसकेको आरोपमा अन्ततः उनी एक्लिएकी छन्।

पाल्पा जिल्ला अदालतमा बढ्दो सम्बन्धविच्छेदका घटनामा दीर्घ रोगसम्बन्धी कारण पनि देखिन थालेको अदालतका कर्मचारीहरू बताउँछन्। मानसिक तनाव, यौन असन्तुष्टि र आत्मविश्वासको कमी जस्ता लक्षणले वैवाहिक जीवनमा नकारात्मक असर पारिरहेको छ।

जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयका प्रमुख टुकप्रसाद पोखरेलका अनुसार मधुमेहको संक्रमण दर पाल्पाका अधिकांश स्थानीय तहहरूमा उच्च छ। तानसेन नगरमा ७९.४ प्रतिशत, पूर्वखोला गाउँपालिकामा ७९.३ प्रतिशत, निस्दीमा ७७.९, तिनाउमा ७७.१, रिब्दीकोटमा ७४.३, रामपुर नगरमा ७३.८ र माथागढीमा ७१.२ प्रतिशत मधुमेहका रोगी भेटिएको उल्लेख गरिएको छ। साथै उच्च रक्तचापका बिरामीको संख्या पनि उत्तिकै चिन्ताजनक रहेको उनले बताए।

पाल्पा अस्पतालका प्रमुख डा. राजेन्द्र पौडेलका अनुसार दीर्घरोगले मानिसको यौन जीवनमा असर पुर्‍याउनु सामान्य हो। तर जीवनशैली, खानपान र मानसिक सन्तुलनमा सुधार ल्याएर यस्तो समस्यालाई न्युनिकरण गर्न सकिन्छ। उनले जनस्वास्थ्यप्रति सचेत रहन, परिक्षण गराउन र समयमै उपचार गर्न सबैलाई आग्रह गरे।

दीर्घरोग केवल शरीरको रोग होइन, यसले सम्बन्ध, मनोविज्ञान र सामाजिक संरचनालाई समेत प्रभाव पारिरहेको छ। यसले घर भत्काउँछ, आत्मबल घटाउँछ र जीवनको गुणस्तरलाई कमजोर बनाउँछ। त्यसैले समयमै पहिचान, उपचार र जीवनशैलीमा सुधार अत्यावश्यक छ।