कपिलवस्तु, २५ जेठ ।
भारतमा स्वच्छ भारत अभियानमा सहकार्य गर्दै आएको सुलभ इन्टरनेशनल र कपिलवस्तुको कालिका स्वावलम्बन सामाजिक केन्द्रको सहकार्यमा तौलिहवा स्थित श्री बुद्ध पद्य मा.बि.का विद्यार्थीलाई ग्रामीण र सहरी सरसफाइ प्रविधिको उपयोग बारे अभिमुखीकरण गरिएको छ । बिपी कोइराला भारत नेपाल फाउन्डेसन भारतीय राजदूतावासको सहयोगमा कालिका स्वावलम्बन सामाजिक केन्द्र कपिलवस्तु तथा सुलभ इन्टरनेशनल दिल्लीको संयुक्त आयोजनामा बुद्ध पद्य मा.बि र तौलेश्वर नाथ संस्कृत मा.बि.का विद्यार्थीलाई स्वच्छता, सरसफाइ, महिनावारी स्वच्छता र किशोर किशोरीको अधिकारको विषयमा अभिमुखीकरण दिइएको हो ।
कार्यक्रममा सुलभ इन्टरनेशनलका आएका स्वयंसेवक सहजकर्ताले आफ्नो अनुभव सुनाउँदै अभिमुखी करणको सहजीकरण गरेका थिए । छात्रछात्रालाई अभिमुखीकरण मार्फत सचेतना दिन आएकी सुलभ ईन्टरनेशनलकी सहजकर्ता आकृति मिश्राले स्वच्छता र महिनावारी स्वच्छता तथा सरसफाइ बारे सचेतना प्रवाह गर्न आएको जानकारी दिइन । उनले महिनावारी स्वच्छतामा पुरुषको पनि सकारात्मक सहयोग खोज्न छात्रहरूलाई समेत सचेत गराउन थालिएको जनाइन । सामाजिक परिवर्तनमा भूमिका खेल्न सक्ने बालबालिका बनाउनका लागी अभिमुखीकरणले भूमिका खेल्ने सुलभ ईन्टरनेशनलकी काउन्सेलर कोअर्डिनेटर समीक्षा दास महापत्रले बताइन । अभिमुखीकरणबाट सशक्त हुने छात्रछात्राले स्वच्छता र सरसफाइमा योगदान दिन सक्ने उनले प्रष्ट पारिन ।
स्वच्छ भारत अभियानमा सहकार्य गरेको सुलभ इन्टरनेशनलका कार्यक्रम आफ्नो विद्यालय केन्द्रित भएकोमा खुसी लागेको जनाउँदै स्वच्छता र सरसफाइ बारेको अनुभव आदान प्रदानमा कार्यक्रमले भूमिका खेल्ने श्री बुद्ध पद्य मा.बि. तौलिहवाका प्रधानाध्यापक बाबुराम भण्डारीले बताए । सुलभ इन्टरनेशनल सँग जोडिएको स्वयंसेवकको टोलीले नेपालमा मात्रै नभई दक्षिण अफ्रिका, भियतनाम, बंगलादेश, भुटान लगायतका देशमा कार्यक्रम चलाउँदै आएको संस्थाका डाइरेक्टर रुपक रोय चौधरीले जानकारी दिए । विगतमा नेपालका पर्वतीय क्षेत्रहरूमा लक्षित खानेपानी, सरसफाइ र स्वच्छता सम्बन्धी सचेतनाका कार्यक्रममा विद्यार्थीमा अपनत्व विकास गराउने गरी भारत सरकारको सहयोगमा लुम्बिनी क्षेत्रमा केन्द्रित गरिएको उनले स्पष्ट पारे ।
सुलभ इन्टरनेशनल भारत सँगको सहकार्यमा लुम्बिनी प्रदेशका विद्यालयहरूमा खानेपानी, सरसफाइ र स्वच्छता सम्बन्धी अभिमुखीकरण मार्फत छात्रछात्रामा विद्यालयलाई स्वच्छता र सरसफाइयुक्त बनाउने सीपको विकास गराइने कालिका स्वावलम्बन सामाजिक केन्द्रका कार्यकारी निर्देशक रामेन्द्र सिंह रावलले बताए । यस पछि लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिकामा विद्यार्थी अन्तरक्रिया, महिला कर्मचारीलाई अभिमुखीकरणमा सरिक गराइने उनले जनाए । सेप्टेम्बरमा भारतको नयाँ दिल्लीमा भई रहेको स्वच्छता सम्बन्धी कार्यक्रमको अवलोकन भ्रमणमा तालिममा सहभागी ५ जना छात्रछात्रालाई सहभागी गराउने योजना रहेको उनले स्पष्ट पारे । यस अघि महिनावारी लाई सामान्य रूपमा लिनु पर्ने विषय सन् २०३० सम्मको वास्तविकताको विषय भएको ब्यानर सहित महिनावारी स्वच्छता सम्बन्धित सचेतनामूलक र्याली सहित नगर पक्रिया गरिएको थियो ।
भारतको नयाँ दिल्लीमा मुख्य कार्यालय रहेको सुलभ इन्टरनेशनलका मुख्य उद्देश्य भारतमा स्वच्छता प्रवर्द्धन, मानव अधिकारको संरक्षण, दलित तथा गरिब तथा पिछडिएको वर्गको सामाजिक पुनर्स्थापना गर्नु रहको जनाइएको छ । संस्थाले कम लागतमा निर्मित दुई–पिट प्लस शौचालय प्रणाली, भुक्तानी र प्रयोगको सिद्धान्त बोकेको सार्वजनिक शौचालय, मानव मलबाट बायो ग्यास उत्पादन र दलित महिला र एकल महिलाको सशक्तीकरणमा काम गर्दै आएको जनाइएको छ । कार्यक्रममा कालिकाका अध्यक्ष मन्दिप सिंह सहित सुलभ इन्टरनेशनलका स्वयंसेवकहरुको सहभागिता रहेको थियो ।