खोज

रोल्पा, ०४ जेठ ।

आफ्नो समस्या खुलेर भन्न नसक्दा महिलाहरूको आङ खस्ने समस्या बल्झिंदै गएको रोल्पामा आयोजित एक कार्यक्रमका सरोकारवालाहरूले बताएका छन् । स्वास्थ्य कार्यालय रोल्पाले आयोजना गरेको सरोकारवालाहरूसँगको अन्तक्र्रिया कार्यक्रमका सहभागीहरूले उक्त कुरा बताएका हुन ।

लुम्बिनी प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशनालयका स्वास्थ्य प्रशासक डाक्टर अच्युत शर्मा न्यौपाने नेपालका करिब ५० प्रतिशत महिलामा यस्तो खाले समस्या हुने तथ्यांक प्रस्तुत गरे । मेडिकल साईन्सले यस्ता बिरामीलाई चार चरणमा विभाजन गरेको बताउँदै महिलाको कुल जनसंख्याको करिब १० प्रतिशतमा यो समस्या चौथो स्टेचसम्म पुगि जटिल शल्यक्रिया गर्नु परिरहेको बताए । शहरी क्षेत्रको तुलनामा ग्रामिण भेगमा बस्ने महिलाहरूमा यो समस्या बढी रहेको बताउँदै यसबाट बढी मात्रामा विपन्न समुदायका महिलाहरू प्रभावित हुने गरेको बताए । ठूलो वच्चाको जन्म भएमा, धेरै मोटोपन भएमा, कब्जियत भएमा, गह्रौ सामान वोक्दा र कम उमेरमै बच्चा जन्माउँदा यस्तो समस्या निम्तने गरेको उनको भनाई छ । पोषणयुक्त खानाको कमीले पनि यस्तो समस्या देखिने गरेको उनको भनाई छ ।

यसै कुरालाई मध्य नजर गर्दै लुम्बिनी प्रदेश सरकार स्वास्थ्य निर्देशनालयले गत वर्षदेखि यस्ता महिलाहरूलाई लक्षित गरी स्वास्थ्य शिविर समेत संचालन गर्दै आएको छ । अघिल्लो वर्ष रोल्पा, प्यूठान र रुकुम पूर्वका आङ खसेका बिरामीहरूलाई लक्षित गरी रोल्पा अस्पतालमा स्वास्थ्य शिविर संचालन गरिएको थियो । सो शिविरवाट १३७ जना महिलाको पाठेघरका अप्रेशन गरिएको थियो । जसमा रोल्पा जिल्लाका ७७ जना, प्यूठानका ३९ जना र रुकुम पूर्वका २१ जना थिए ।

चालु आर्थिक वर्षमा समेत सो कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिएका छौ प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशनालयले जानकारी दिएको छ । स्वास्थ्य निर्देशनालय लुम्बिनी प्रदेशको आयोजना र नेपालगञ्ज मेडिकल कलेजको समन्वयमा यही जेठ १५ देखि २१ गतेसम्म प्युठान अस्पतालमा निशुल्क शल्यक्रिया शिविरको आयोजना गरिएको छ । जिल्लाका दश वटै स्थानीय तहहरूले उक्त समस्याका बिरामीहरूको स्कृनिङ गरी बिरामी पहिचान गरिसकेको प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशनालयका कुमार थापाले भने । रोल्पाका स्थानीय तहहरूबाट हालसम्म ३८ जना बिरामीको पहिचान भइसकेको छ । जस अनुसार रोल्पा अस्पतालमा पहिचान भएका विभिन्न स्थानीय तहका १९ जना रहेका छन । यसैगरी थवाङ गाउँपालिकामा ४ जना, रुन्टीगढी गाउँपालिकामा ६ जना र माडी गाउँपालिकामा ९ जना रहेका छन ।

छनोट भएका रोल्पा जिल्लाका १० वटै स्थानीय तहका बिरामीहरूलाई कसरी शिविर सञ्चालन हुने स्थानसम्म लैजाने भन्ने विषयमा समेत छलफल गरिएको थियो । वैठकमा उपस्थित स्थानीय तहका प्रमुख तथा प्रतिनिधिहरूले आर्थिक वर्षको अन्त्यतिर यस्तो कार्यक्रम आयोजना हुँदा खर्च व्यवस्थापनमा समस्या हुने गरेको बताएका थिए । बिरामीहरूलाई यातायातको व्यवस्था गर्ने विषयमा सबै स्थानीय तहहरू सहमत भएपनि बिरामी र कुरुवाहरूका लागि खाने वस्ने व्यवस्था गर्दा पालिकालाई आर्थिक भार पर्ने उनीहरूको भनाई थियो ।

बैठकले महिलाको आङ खस्ने समस्याको निशुल्क शल्यक्रिया शिविरको सबैलाई जानकारी गराउनको लागि स्वास्थ्य कार्यालय रोल्पाले जिल्लाका सबै स्थानीय तहहरूमा पत्रचार गर्ने र उक्त कार्यका लागि स्वास्थ्य कार्यालय रोल्पाका एक जना कर्मचारीलाई सम्पर्क व्यक्ति तोक्ने समतेको निर्णय गरेको थियो । सोही कार्यक्रममा जोखिम संचारको बारेमा समेत सरोकारवालाहरूलाई अभिमुखीकरण गरिएको थियो । स्वास्थ्य कार्यालय रोल्पाका पोषण सम्पर्क व्यक्ति डिल्लीबहादुर केसीले सो विषयमा प्रस्तुतीकरण गरेका थिए । विपदको समयमा कसरी प्रभावकारी संचार गर्ने भन्ने विषयमा सरोकारवालाहरूलाई संवेदनशील बनाउन उक्त अभिमुखीकरण गरिएको केसीले बताए । अन्य समयको तुलनामा विपदको समयमा गलत सूचनाले ठूलो असर गर्ने बताउँदै संचार सधै तथ्यपरक हुनु पर्ने बताए ।