खोज

गएको साता पाल्पाको रिब्दीकोट गाउँपालिकाको जंगलमा लागेको डढेलो तीन दिनपछि मात्रै नियन्त्रणमा आयो । यो डढेलोले गर्मीयाम सुरु भएको र वन जंगलमा डढेलो लाग्ने जोखिम बढिरहेकोले आगलागीका घटना नियन्त्रण गर्नेतर्फ आम नेपाली जनताको ध्यान तानेको छ । यसअघि सिन्धुपाल्चोकमा समेत डढेलोका कारण हेलीकोप्टरको प्रयोग गरि आगलागी नियन्त्रण गर्नुपरेको थियो । त्यसो त हरेक वर्ष गर्मीयाम शुरू भएसँगै आगलागीका घटनामा ठूलो जनधनको क्षति हुने गरेको छ । यो बर्ष गर्मी सुरु नहुँदै आगलागीका घटना सुरु भएका छन् । यो गंभीर चिन्ताको कुरा हो । वन जंगलमा मात्रै होइन, सहर बजारका पसल, घर क्षेत्रमा समेत आगलागी हुँदा लाखौंमात्रै होइन करोडौंको क्षति हुदै आएको छ । नेपालगञ्जमा हालै भएको आगलागीले करोडौंको क्षति पुगेको छ । पछिल्लोसमय यस प्रकारका घटनामा मानवीय क्षति हुनेक्रम समेत बढ्दै गएको छ । गर्मी सुरु नहुँदै सुरु भएका आगलागीका घटनाले चिन्ता थपेको छ । आगलागी न्यूनीकरणका लागि बेलैमा सचेतना नअपनाउँदा ठूलो घटनाको रूपमा देखिने गरेको छ । आगलागीका कारण निजी सम्पत्ति मात्र हैन, सार्वजनिक स्रोत–साधनको समेत नोक्सान हुने गरेको छ । विशेषगरी फागुनदेखि जेठसम्म हावाहुरीका साथै मौसमी तापक्रम बढ्ने भएकोले यो समयमा आगलागीका घटना धेरै हुने गरेको छ । आगलागीका घटनामा क्षति बढ्नुमा समय–समयमा पानी नपर्नु, पानीका मुहान सुक्दै जानु, अव्यवस्थित बसोबास बढ्नु, आगलागीपछि तत्काल नियन्त्रणको लागि सक्रियता बढाउन नसक्नु, सीमित स्रोत–साधनको भरमा आगो नियन्त्रणको प्रयास गर्नुपर्ने बाध्यतजस्ता थुप्रै कारण छन् । विगतमा भएको आगलागीका घटनालाई केलाउने हो भने धेरैजसो सानो मानवीय गल्तीका कारण आगलागी हुने गरेको पाइन्छ ।
विपदजन्य यस प्रकारका घटना नियन्त्रण र न्यूनिकरणमा तीनै तहका सरकारको ध्यान जानु जरुरी छ । गाउँघरमा खाना पकाइसकेपछि लापरबाही तरिकाले आगो छोडिदिने, गोठमा गाईवस्तुको सोतर सफा नगरी कुँडो पकाउने र आगोलाई त्यत्तिकै छोडिदिने, खेतबारीमा झाडी सफा गर्ने नाममा जथाभावी आगो बाल्ने, राम्ररी घाँस पलाउँछ भनेर कान्लामा आगो लगाउने, अरिङ्गाल पोल्नेजस्ता कार्य गर्दा आगो फैलिएर अनियन्त्रित भएको पाइन्छ । पछिल्लो समय विद्युत् प्राधिकरणले विद्युतको पोल तथा लाइनको नियमित मर्मतसम्भार नगर्दा पनि कतिपय ठाउँमा विद्युत् सर्ट भई आगलागीका घटना हुने गरेको छ । यसतर्फ सम्वन्धिन निकायको ध्यान जाओस् । साथै बाक्लो बस्तीमा अव्यवस्थित फर्निचर उद्योगहरू सञ्चालन हुँदा पनि आगलागीका घटनामा धेरै नोक्सानी भएको छ । साँगुरो बाटो, बाक्लो बस्ती, समयमा अग्निनियन्त्रक यन्त्र पु¥याउन नसक्नुको कारणले पनि शहरी क्षेत्रमा आगलागीले बढी क्षति पु¥याएको छ । यस विषयमा पनि अव सचेतनामात्रै होइन नियन्त्रणको उपायको आवश्यकता छ ।
मूख्यगरि फागुनदेखि जेठसम्म आगलागीका घटना बढ्ने भएकोले सचेतना अति आवश्यक छ । धेरैजसो आगलागीका घटना सानो मानवीय गल्तीका कारण हुने भए पनि आमनागरिक सचेत हुन सकेका छैनन् । घटना घट्नुअघि नै सचेतना अपनाई आगलागीका घटनाबाट बर्सेनि हुने ठूलो जनधनको क्षति न्यूनीकरण गर्नुपर्छ । खासगरी अहिले हरेक पालिकामा बारुणयन्त्रको व्यवस्था गरिएको छ । बारुणयन्त्र नभएका पालिकाहरूले समेत गर्मी याममा बारुणयन्त्रको व्यवस्था गर्नुपर्दछ । वन जंगलमा घाँस दाउरा गर्नेहरूले चुरोट, बिँडी खादा लापरवाही साथ आगो लगाउने गरेको देखिएको छ । यसतर्फ पनि उपभोक्तालाई सचेत वनाउनै पर्दछ । सानो असावधानीले ठूलो क्षति हुने भएकोले बेलैमा सचेतना आवश्यक छ । खासगरी वन जंगलमा अग्नी रेखा निर्माण गर्ने, घाँस दाउरा गर्न जंगल जान रोक लगाउने, जंगल किनारमा रिचार्ज पोखरीको निर्माण गर्ने लगायतका काममा ध्यान पु¥याउन सकियो भने आगलागी नियन्त्रण गर्न सकिन्छ । अतः तीनै तहका सरकारका साथै सामुदायिक वन, वनमा आश्रित उपभोक्ता लगायत सवै सर्वसाधारण नागरिकले आगलागीका घटना हुनै नदिनेतर्फ पूर्व सतर्कताका साथ ध्यान दिनु जरुरी छ ।