खोज

गुल्मी, २५ पुस । किवी खेतीबाट पैसा हातमा परेपछि गुल्मी भार्सेका कृषकहरू यतिबेला व्यवसायिक रूपमा लागेका छन् । अन्य खेतीको तुलनामा किवी खेतीबाट कृषकहरूको आकर्षण किवीमा बढेको हो । जिल्लाको सत्यवति गाउँपालिका–८ अन्तर्गत भार्सेका कृषकहरूले किवी बिक्री गरेर वार्षिक ८० लाख भन्दा बढी आम्दानी गर्न थालेका छन । २०६५ सालबाट किवी लगाउन शुरु गरेका त्यहाँका कृषकहरूको बारी यतिवलेला किवीका लहराहरूले ढपक्कै ढाकेको छ । भार्षेका कृषकहरू यतिबेला किवीको व्यववसायिक उत्पादन शुरु गरेपछि उनीहरूको आर्थिक स्तरमा समेत बृद्धि हुँदै जान थालेको छ ।

जिल्लामा सबैभन्दा धेरै किवी उत्पादन गर्ने पालिकामा सत्यवती गाउँपालिका पर्दछ । सत्यवतीको भार्षेमा हाल ४० हेक्टर क्षेत्रफलमा किवीको व्यवसायिक रूपमा उत्पादन हुँदै आएको छ । ४० हेक्टर क्षेत्रफलमा गरिएको किवी उत्पादनबाट यो वर्ष त्यहाँका कृषकहरूले ८० टन भन्दा बढी किवी उत्पादन गरेको स्थानीय कृषक एवं वडा सदश्य यम बहादुर थापाले जानकारी दिए । भार्षेमा उत्पादित किवी स्थानीय बजारदेखि पाल्पा र बुटवलसम्म पुग्ने गर्दछ । बजारमा उपलब्ध किवीको तुलनामा भार्षेमा उत्पादित किवीको औषत मूल्य दुई सय रूपैंया रहेको छ । यहाँका कृषकको मुख्य आम्दानी यतिबेला किवी खेती बनेको छ ।

सत्यवती गाउँपालिकाले भार्षेलाई किवीको पकेट क्षेत्र घोषणा गरेसँगै किवी उत्पादनमा स्थानीयहरूको आकर्षण बर्षेनी बढ्दै गएको हो । किवी खेतीको व्यवसायिक उत्पादनका लागि कृषकहरूलाई गाउँपालिकाबाट प्राविधिक सहयोगदेखि तालिम, विरुवा, पोल निर्माण र सिँचाई लगायतका क्षेत्रमा सहयोग गदैं आएको गाउँपालिका अध्यक्ष टिकाराम पाण्डेले बताए । यसवर्ष पनि गाउँपालिकाबाट नर्सरी सपना, बगैंचा व्यवस्थापनसँगै किवीको जाम र वाईन बनाउने तालिम समेत प्रदान गरिसकेको गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत कमलप्रसाद भुसालले जानकारी दिएका छन । भार्षेमा रहेको रानीबन होम स्टेसँगै जोडिएको किवी खेतीले यस क्षेत्रको पर्यटन प्रर्बद्धनलाई समेत सहयोग पुराउने भुसालले बताए ।

भार्षेका कृषक यम बहादुर थापाले व्यवसायिक रूपमा किवी खेती गर्दै आएका छन । उनले लगाएका एक सय ५० वोटहरू मध्ये एक सय ३० बोटहरूले फल दिन थालेको बताए । यसपटक थापाले २५ क्वीन्टल किवी स्थानीय बजारदेखि पाल्पा र बुटवलसम्म बिक्रीका लागि पठाइसकेका छ । गत वर्षको तुलनामा यस पटक उत्पादन बढेसँगै किवीको मूल्य घटेको उनको भनाइ छ । उहाँको बारीमा रेडकिबी, हेवार्ड, एलिसन, ब्रुनो गरि चार जातका किवीहरू रहेका छन । अन्य खेतीको तुलनामा किवी खेतीवाट राम्रो आम्दानी हुने थापाकोे अनुभव छ । यी मध्य एलिसन जातको किवी मिठो र स्वादिलो हुने थापाले बताए । यहाँका कृषकहरूले न्यूनतम पचास हजारदेखि वार्षिक पाँच लाख भन्दा बढी आम्दानी गर्दैै आईरहेका छन ।
सिजनमा भार्षेका कृषकहरूका अधिकाँस बारीहरू किवीले ढपक्कै ढाकिएका हुन्छन । किवीको बिरुवा रोपेको तीन बर्षबाटै फल दिन शुरु गर्दछ । यसले एउटै बोटवाट ६० देखि एक सय २० किलोसम्म फल दिने गरेको वडाध्यक्ष होमबहादुर रानाले बताए । । लगाएको तीन वर्षमा किवीले आम्दानी दिन थालेपछि कृषकहरू पनि दंग छन । शुरुशुरुमा किवी लगायर के होला र भन्ने स्थानीयहरू समेत यतिबेला किवीबाट राम्रो हुन थालेपछि उनीहरूकोे दैनीक जीवनमा समेत परिवर्तन आएको गाउँपालिका उपाध्यक्ष निरमाया तरामुले बताईन ।

अहिले भार्षेका महिलाहरूलाई घरखर्च चलाउनका लागि निकै सहज भएको छ । पछिल्लो समयमा बाँदर, बँदेल र चराचुरुङ्गीहरूबाट अन्य खाद्य वाली जोगाउन समस्या परेको अबस्थामा किवी खेती त्यहाँका कृषकहरू लागि यतिबेला बरदान सावित जस्तै भएको छ ।
अन्य खेतीको तुलनामा किवी बढी झुसिलो हुने भएका कारण पनि अन्य बन्यजन्तुहरू पनि टाढै बस्ने गरेको बताईएको छ । जसका कारण कृषकहरूलाई खेती जोगाउन पनि खासै समस्या छैन । जिल्लामा १२ सय मिटरदेखि २ हजार मीटर उचाईसम्म किवी खेती गरिदै आएको छ ।
गुल्मीमा सत्यवती गाउँपालीका लगायत कालीगण्डकी, मदाने, मालीका, धुर्कोट, छत्रकोछट लगायतका पालिकाहरूमा किवीको व्यवसायीक खेती गर्न थालिएको छ ।

किवी फल एक स्वस्थ र स्वादिष्ट फल मानिन्छ । किवीमा भिटामिन सी धेरै हुने भएका कारण यसले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बलियो बनाउँछ । यसमा फाइबर समेत पाईने भएकोले पाचन प्रक्रियालाई पनि राम्रो बनाउन मद्दत गर्छ । यसलाई जुस बनाउन र सलादको रूपमा प्रयोग गर्ने गरिन्छ । यो फलमा धेरै पौष्टिक तत्व भएको कारण सबै उमेर समुहका व्यक्तिहरूका लागि उपयुक्त मानिन्छ ।