खोज

पाल्पा, २२ साउन ।
जिल्लाको रिब्दीकोट गाउँपालिकाको ख्याहा जोगिथुमका १४ वर्षीय बालक फलामे सिक्रीले बाँधिएर आफ्नो कष्टकर जिवन विताएका छन् । गरिवीको साङ्लोमा अल्झेको परिवारमा जन्मेका १४ वर्षिय वालक शिब कुमार औषधी उपचारको अभावका कारण पढ्ने र हाँस्दै खेल्ने दिनमा फलामे सिक्रीमा बाँधिएर बस्नु परेका छ ।

बाल्यकालदेखि नै स्वास्थ्यमा समस्या देखा परेपछि उमेर बढ्दै जाँदा थप समस्या थपिने भएका कारण फलामको सिक्रीले बाँधिनु परेको परिवारका सदस्य बताउँछन् ।
शिवका बाबु रोजगारीका लागि भारत छन् । गरी खाने जग्गा जमिन नभएपछि शिवकुमारको परिवार मावलीमा बस्दै आएका छन् । माइती गाउँ अर्गली बसेर ज्याला मजदुर गरेर परिवार पालेको आमा पार्वती कुमाल बताउँछिन् । उनका दुई वटा छोराहरू छन् । मानसिक बिरामी भएको सानो छोरो हो, ठूलोमा समस्या छैन । आफू काममा जादा बाधेर राख्ने कामबाट आएपछि खुला छाडि दिन्छु । बिचरा छोरो बोल्न समेत सक्दैन । छोरोको यो अवस्थाका कारण कामबाट पनि म छिटै फर्किन्छु । अरूको घरमा गएर एकरात काट्न समेत सक्ने अवस्था छैन् ।
टोल छिमेक सबैले औषधी उपचार गरे सन्चो हुन्छ भन्दछन्, आफ्नो उपाय छैन उनले भनिन् । १० महिना पेटमा राखेर जन्मेको बच्चा हो कसलाई पो माया लाग्दैन र ? एक पटक आफ्नो बाबुले उपचार गर्न बुटवल लगेको हो त्यहाँ धेरै दिन राख्न सकिएन् । घरमा ल्याए पछि पुन उस्तै भयो । उनले थपिन् ।

तत्कालिन प्रमुख जिल्ला अधिकारी विष्णु प्रसाद ढकालले ५ वर्ष अगाडि आफै कार्यक्रम ल्याएको र सरकारी तवर बाटै भरपर्दो औषधी उपचार व्यवस्था गरिदिने बताएको पार्वती बताउँछिन् । उनी कहाँ गए मलाई थाहा भएन त्यस पछि उपचारको कुरा पनि हरायो उनले बताइन् । जिल्लामा अपा·ता भएका व्यक्तिको स्वास्थ्य क्षेत्रमा कार्यरत सिवीआरका कार्यक्रम प्रमुख कृष्ण गहतराज यो बालकको आनीवानी सबै आफूले नजिक बाट नियालेको बताउँदै ७० प्रतिशत मानसिक अवस्था ठिक भएको बताउँछन् । स्थानीय सरकार बाट गाउँमा भएको स्वास्थ्य परिक्षण गर्दा उनको दयनिय अवस्थाका कारण मिसन अस्पतालले लगेको थियो । तर मिसनमा उपचार ठिक नभए पछि घर मै फर्काइदिएको आफन्तहरू बताउँछन् ।

शिवकुमारको उपचारको चिन्तामा रहेको उनको परिवार कसैको सहयोगमा उपचारको पर्खाइमा छ । दैनिक विहान साँझको चुल्होका लागि मजदुरीमा लागेको कुमाल परिवार छोराको उपचार गर्ने सक्ने अवस्था छैन । सबै भन्दा ठूलो गरिवी रहेछ । गरिबीका कारण आफन्त बाट पनि टाढिनु परेको छ । औषधी उपचारका लागि पनि कहीँ बाट सहयोग भएको छैन । आफ्नो बुढेसकालमा पाल्ने सन्तानलाई आफैले बाँधेर राख्नु पर्दा मर्नु भन्दा बौलाउन निको जस्तो भएको शिबकी आमा पार्वती बताउँछिन् ।