खोज

पाल्पा, १६ भदौ ।

तानसेन बजारमा हुने परम्परागत जात्रा, महोत्सव कलासंस्कृती आजकल गाउँ–गाउँमा जगेर्ना हुन थालेका छन् । गाईजात्रा रोपाईजात्रा जस्ता ऐतिहासिक परम्परागत जात्रा तानसेन बजारबाट हराउँदै गएपछि पाल्पाको गाउँ–गाउँमा भने युवाहरुले जगेर्ना गर्न थालेका छन् ।

पछिल्लो समयमा शहर बजारको चहल पहल गाउँघरतिर सरेपछि ऐतिहासिक, परम्परागत जात्रा, महोत्सवहरु समेत गाउँ गाउँमा शुरु भएका छन् । विगतका दिनहरुमा विभिन्न किसिमका ऐतिहासिक जात्रा हेर्न तानसेन बजारमा मानिसको जमघट हँुदै आएपनि दुई चार बर्षयता जात्रा निकाल्ने स्थिति हराउँदै गएपछि तानसेनमा मानिसहरुको चहल पहल पनि घट्दै गएको छ । तानसेन बजारमा जात्रा हराएपनि पाल्पाको रिव्दिकोट गाउँपालिका हार्थाेक बजारमा भने परम्परागत गाइजात्रा निकालिएको छ । हार्थाेक बजारमा ताहमचा, लाखे, ढेढेको स्वरुपमा घर घर, चोक चोक डुलाएर पुजा आजा गर्दै, मानिसहरु बीच रमाइलो गरिएको छ । यस्ता ऐतिहासिक जात्राहरु निकाल्न धेरै खर्च लागेपनि परम्परा धान्न सबै पक्ष जुटेर लागेको र हार्थाेकमा ताहमचा जात्रा निकालिएको स्थानीय अगुवा चिरञ्जीवी अमात्यले बताए । स्थानीय कला संस्कृती स्थानीय सरकारको सहयोग विना आगामी दिन संचालन गर्न कठिन हुने ताहमचा गाइजात्रा संचालन समितीका अगुवा अमात्यले बताए ।

तानसेन बजारमा विगतमा विभिन्न किसिमको गाईजात्रा, रोपाईजात्रा निकाल्ने परम्परा अहिले हराउँदै गएको छ । विगत ३ बर्षदेखि तानसेनमा रोपाईजात्रा हुन सकेको छैन । तानसेनमा रोपाईजात्रा नभएपछि छिमेकी पालिका बगनासकाली चिलाङ्दीमा रोपाईजात्रा हेर्ने मानिसहरुको भिडभाड लागेको छ । तानसेन नगरपालिका जात्रामा चासो नदेखाएपछि छिमेकी गाउँपालिकाहरुले भने स्थानीय कला, संस्कृती जगेर्ना गर्न लागि परेका छन । आफ्नो बाबु बाजेले चलाएको कला संस्कृती जगेर्ना गर्दै पहिचान कायम गर्न लागि परेको बगनासकाली रोपाईजात्राका संयोजक विनोद परियारले बताए ।

तानसेनलाई ऐतिहासिक सांस्कृतिक नगरपालिका भनिए पनि परम्परागत कला संस्कृती हराउँदै जान थालेका छन् । विगतका समयमा विभिन्न किसिमका जात्राहरु हेर्न तानसेन बजारमा जाने गरेपनि आजकल तानसेनमा हुने जात्राहरु गाउँमै गर्न थालिएको तानसेनमा भने हराउँदै गएको बगनासकालीका स्थानीय यज्ञ प्रसाद श्रेष्ठले बताए । काठमाडौको भाई भनेर चिनिएको तानसेन बजारमा विगतमा हुने अधिकाश जात्राहरु निकालिन छाडिएको, जात्रा संचालनको लागि स्थानीय सरकारले चासो नदिएको तानसेनका संस्कृतीकर्मी राजेन्द्रगोपाल सिंहले बताए ।

तानसेन नगरपालिकाले भने तानसेनमा हुने जात्राको अवस्था हेरिकन बजेट विनियोजन गरेको तानसेन नगरपालिकाका प्रवक्ता यादव सिंह कार्कीले बताए । रोपाईजात्राको लागि मात्र ४० हजार बजेट विनियोजन गरिएको भएपनि रोपाइजात्रा हुन नसकेको उनले बताए । तानसेनमा यस बर्ष गतबर्षमा जस्तो गाईजात्रा समेत हुन सकेन । विगतमा स्वतःस्फुर्त रुपमा निकालिने जात्राहरु आजकल हराउँदै गएका छन् । मानिसको बढ्दो बसाई सराई, व्यस्तता, मनोरञ्जनात्मक साधनको विविधिकरण, स्थानीय कला संस्कृतीप्रति जनचेतनामा कमी भएका कारण परम्परागत जात्राहरु हराउँदै गएका छन् । स्थानीय सरकारको अग्रसरतामा मात्र परम्परागत कला संस्कृती बचाउन सकिने छ तर स्थानीय सरकारले संस्कृती जगेर्नालाई प्राथमिकता दिएका छन् । जसको कारण परम्परागत कला संस्कृती लोप हँदै गएका हुन् ।