खोज

दाङ, १६ असार ।

तुलसीपुर उपमहानगरपालिका वडा नम्बर ४ रक्षाचौर नजिकै रहेको गन्धर्वमा रहेका गन्धर्वहरु शनिबार तुलसीपुरमा भेला भए । करिब ६३ घरधुरी रहेको सो टोलका मानिस सारङ्गी बनाउन र बजाउन सीमित व्यक्तिलाई मात्रै आउँछ । त्यही औँलामा गनिने संख्या बढाउने अभियानमा लुम्बिनी प्रदेश सरकार रहेको छ । लुम्बिनी प्रदेशको उद्योग पर्यटन तथा यातायात व्यवस्था मन्त्रालय अन्तर्गत पर्यटन डिभिजन कार्यालयले संकटको पेसा बचाउने अभियानमा रहेको छ ।

सोही टोलका सारङ्गी बनाउने र बजाउने सीप भएका ७० वर्षिय शालिग्राम गन्धर्वले पेसा कतै लोपोन्मुख अवस्थामै पुग्छ कि भन्ने चिन्ता लागेको बताए । उनले भने– सारङ्गी बाजामा चार वटा तार र त्यसबाट ३६ वटा स्वर निकाल्न सकिन्छ यसमा त राष्ट्रियता पो झल्किन्छ । यो पेसालाई पछिल्लो पुस्ताले अपनत्व नगरिदिँदा चिन्ता लाग्ने गरेको बताए । प्रदेश सरकारले यसमा चासो दिएकोमा खुशी व्यक्त गरे ।

सारङ्गी बाजा बनाउने र बजाउने सीप सिकाउँदै आएका गणेश गन्धर्व खमारी, मालागेडी, खिर्रो, काठको मुर्रा, बाख्राको छाला र सल्लाको खोटो आवश्यक सारङ्गी बनाउन सकिने बताए । उनले २५ वटा सारङ्गी तयार पारेका छन् । आफूले बनाएका सारङ्गीको बजार मूल्य पाँचदेखि ३५ हजार रहेको उनले बताए । एउटा सारङ्गी बनाउन पाँच दिन लाग्ने गणेश बताए । उनले भने, राज्यका तर्फबाट सीप प्रवद्र्धनका साथै बजारीकरणमा समेत विशेष सहयोग भए मात्रै संकटको सारङ्गी बचाउन सकिन्छ ।

तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाका प्रमुख टीकाराम खड्काले संकटमा परेको बाजा बचाउनका लागि पालिकाले नीति तथा कार्यक्रममा समावेश गरिएको बताए । उलले गन्धर्व समुदायको संकटमा परेको पेसा बचाउने दायित्व सरकारको भएको बताए । नगरप्रमुख खड्काले राष्ट्रिय बाजाकारुपमा रहेको सारङ्गी बनाउन र बजाउने सीपको प्रवर्धन गरेर व्यवसायीकरुपमा अघि बढाउन सकिने बताए । उनले मौलिक संस्कृति संरक्षण गर्नु राज्यको दायित्व भएको र यसमा प्रदेश सरकारले चासो देखाएकोमा खुशी व्यक्त गरे ।

सीमित व्यक्तिमा रहेको सीपलाई युवापुस्ता माझ पु¥याउनका लागि कार्यालयले सारङ्गी बनाउने सीपको प्रवद्र्धन गरेको छ । पर्यटन डिभिजन कार्यालय बाँकेका प्रमुख दिनेश अधिकारीले लुम्बिनी प्रदेशका तीन वटा जिल्लामा सारङ्गी बाजाका लागि संगीत कक्षा र सारङ्गी बनाउने सीप प्रवद्र्धन गरिएको बताए । उनले उत्पादन गरिएका सारङ्गीको बजारीकरण गरिने बताए । उनले सारङ्गी बाजा बनाउनका लागि लागत मूल्य र समय घटाउने प्रविधि हस्तान्तरण गरिने बताए । पुस्ता हस्तान्तरण गरेर बाजा संरक्षण गर्न थालिएको बताए ।